23 March

2026

100 điều nên biết về phong tục Việt Nam

Giữa thời đại 4.0, khi con người ngày càng say mê khám phá tri thức và công nghệ, có những giá trị tưởng như rất quen thuộc lại đang dần bị lãng quên, đó là các phong tục, tập quán từng gắn bó sâu sắc với đời sống của mỗi gia đình Việt. Phong là nếp sống đã lan tỏa, tục là thói quen lâu đời, hai yếu tố ấy hòa quyện tạo nên bản sắc văn hóa dân tộc qua bao thế hệ. Thế nhưng, càng ngày, chúng ta lại càng đứng trước nguy cơ lãng quên những giá trị ấy.

Cuốn sách “100 điều nên biết về phong tục Việt Nam” ra đời như một nhịp cầu lặng lẽ nhưng bền bỉ, kết nối quá khứ với hiện tại. Không cầu kỳ về ngôn từ, không tham vọng bao quát mọi điều, cuốn sách chỉ nhẹ nhàng chắt chiu những tri thức dân gian, những điều được truyền lại từ lời kể của các bậc cao niên, những kho tàng sống của văn hóa truyền thống. Mỗi trang sách giống giống như chén rượu nhắm với dưa cà, tuy mộc mạc nhưng trong đó chứa đựng những điều rất thiết thực.

Cuốn sách không chỉ đơn thuần cung cấp kiến thức mà còn gợi mở một hành trình tìm về cội nguồn. Từ những điều tưởng như nhỏ bé như vấn đề như nam nữ thụ thụ bất thân nghĩa là gì, làm lễ yết cáo tổ tiên xin đặt tên con vào sổ họ như thế nào, vợ chồng xưng hô với nhau như thế nào, xuất xứ của tục nhuộm răng và cách nhuộm, vì sao có tục mũ đai gai chuối và chống gậy trong đám tang, vì sao kiêng hót rác trong ba ngày tết, cách đổi ngày dương lịch ra ngày can chi như thế nào đều được giải đáp rất chi tiết trong 7 phần rõ ràng, bao gồm: cưới hỏi, sinh dưỡng, giao thiệp, đạo hiếu, lễ tang, giỗ tết tế lễ, vấn đề chọn ngày, giờ. Đó không chỉ là kiến thức, mà còn là những bài học về đạo lý, về cách làm người, về sự gắn kết giữa các thế hệ trong gia đình và xã hội.

Đặc biệt, cuốn sách còn chạm đến những khía cạnh mà xưa kia thường bị coi là tế nhị, ít được nói ra, nhưng lại vô cùng cần thiết trong đời sống của xưa và nay như chuyện nam nữ phòng trung bí mật, chỉ được nói thầm giữa mẹ và con gái. Nhiều bà mẹ thời nay chẳng biết để truyền cho con nữa. Hay bài dạy con từ thủa bào thai ở trang 40, tác giả trích dẫn câu tục ngữ Việt Nam: Dạy con từ thủa còn thơ. Dạy vợ từ thủa bơ vơ mới về. Bài viết muốn truyền đạt thông điệp: Các ông bố bà mẹ không những dạy con từ thủa còn thơ mà phải dạy con ngay từ khi con còn trong bụng mẹ mà thuật ngữ khoa học ngày nay gọi là thai giáo. Bởi vì cuộc sống vật chất lẫn tinh thần của người phụ nữ đang mang thai ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tinh thần của đứa trẻ sau này.

Đọc “100 điều nên biết về phong tục Việt Nam”, ta không chỉ tiếp nhận tri thức, mà còn như được trở về bên bếp lửa gia đình, lắng nghe những câu chuyện xưa cũ, để rồi chợt nhận ra: giữa bao đổi thay của thời đại, những giá trị truyền thống vẫn luôn là nền tảng vững chắc nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách con người Việt Nam.

100 điều nên biết về phong tục Việt Nam

BỘ SƯU TẬP

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN-TRƯỜNG CĐ SƠN LAhidden